Jandarma ve Sahil Güvenlik'te Statü Geçişleri: Şartlar ve Dayanaklar
Yayın:
Jandarma ve Sahil Güvenlik personelinin bir statüden diğerine geçişi farklı kanunlarda düzenlenir. Bu sayfa her geçişin dayanağını ve öne çıkan şartlarını bir arada gösterir; ayrıntılı yazısı olanlar bağlantılıdır.
Hangi geçiş hangi kanunda?
Uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçiş 3269 sayılı Kanun md. 15, uzman jandarmalıktan astsubaylığa geçiş 3466 sayılı Kanun md. 18, astsubaylıktan subaylığa geçiş 926 sayılı Kanun md. 109, sözleşmeli subay ve astsubaylıktan muvazzaflığa geçiş 4678 sayılı Kanun md. 7 ve 11, sözleşmeli erbaş ve erlikten uzman erbaşlığa geçiş ise 6191 sayılı Kanun ek md. 5 ile düzenlenir.
| Geçiş | Dayanak | Öne çıkan şartlar | Ek-1 |
|---|---|---|---|
| Uzman erbaş → Astsubay | 3269 sayılı Kanun md. 15 | Yükseköğretim: 4.–8. hizmet yılı. Lise: en az 1 yıl, 25 yaş. 2026'dan beri sicil ortalaması en az %90. | Personel branşı (PER03) |
| Uzman jandarma → Astsubay | 3466 sayılı Kanun md. 18 | Yükseköğretim: en az 3 yıl, 35 yaş. Lise: birinci kademeli çavuş, 3.–6. hizmet yılı, 26 yaş. | Personel branşı (PER04) |
| Astsubay → Subay | 926 sayılı Kanun md. 109 | Dört yıllık lisans, en az kıdemli çavuş, 4.–7. hizmet yılı, sicil ortalaması en az %90. | Personel branşı (PER02) |
| Sözleşmeli subay → Muvazzaf subay | 4678 sayılı Kanun md. 7 | Başvuru 7. fiilî hizmet yılı başından 12. yılın sonuna kadar. | Müşterek (M13) |
| Sözleşmeli astsubay → Muvazzaf astsubay | 4678 sayılı Kanun md. 11 | Başvuru 4. fiilî hizmet yılı başından 12. yılın sonuna kadar. | Müşterek (M13) |
| Sözleşmeli erbaş ve er → Uzman erbaş | 6191 sayılı Kanun Ek md. 5 | En az lise (komando nitelikliler için ilköğretim), 2. hizmet yılı tamamlanmış; sınav esasları 2026'da kanuna yazıldı. | Ek-1'de yok |
"Ek-1" sütunu, hükmün JSPS 2026 Mevzuat Listesi'nde hangi listede yer aldığını gösterir: geçiş şartlarını sınavda kimin bileceği, geçişi yapacak personelden farklı olabilir. Kendi listen için Konular sayfasına bak.
Sözleşmeliden muvazzaflığa
Sözleşmeli subay ve astsubaylar, yönetmelikte belirtilen şartları taşırsa talepleri hâlinde muvazzaflığa geçirilebilir. Başvuru aralıkları kanunda yazılıdır:
«Muvazzaf subaylığa geçiş için, Türk Silâhlı Kuvvetlerindeki yedinci fiilî hizmet yılı başından itibaren onikinci fiilî hizmet yılının bitimine kadar başvuru yapılabilir.»
«Muvazzaf astsubaylığa geçiş için, Türk Silâhlı Kuvvetlerindeki dördüncü fiilî hizmet yılı başından itibaren onikinci fiilî hizmet yılının bitimine kadar başvuru yapılabilir.»
Jandarma'da geçiş için ayrıca bir üst sınır vardır:
«Jandarma Genel Komutanlığına mensup sözleşmeli subay ve astsubaylar için muvazzaf subay ve astsubaylığa geçişte belirlenen üst sınır, subaylar için yüzbaşılık rütbe yaş haddi, astsubaylar için astsubay kıdemli üstçavuşluk rütbe yaş haddi şeklinde uygulanır.»
Sözleşmeli erbaş ve erlikten uzman erbaşlığa
«En az lise mezunu olmak veya komando nitelikliler için en az ilköğretim okulu mezunu olmak.»
«Başvuru tarihinde ikinci hizmet yılını tamamlamış olmak.»
7588 sayılı Kanun (2 Temmuz 2026) sınav esaslarını maddeye ekledi:
«Yazılı sınav yapılması halinde yazılı sınav; genel kültür konularını ve meslek bilgisi konularını içerir. Yazılı sınavda yüz tam puan üzerinden en az elli puan alınması gerekir.»
Jandarma'da ortak kurallar
- Jandarma personelinin nasıp ve terfisinde statüsüne göre 926, 4678, 3466, 3269 ve 6191 sayılı Kanunlar uygulanır (2803 sayılı Kanun md. 13).
- Subaylığa ve astsubaylığa nasıp İçişleri Bakanlığının onayıyla yapılır.
- Muvazzaf subay ve astsubayların mecburi hizmeti nasıptan itibaren fiilen 15 yıldır; statü değiştirerek subay olanlarda süre ilk statüden başlar (2803 sayılı Kanun Ek md. 14/a).
«Subaylığa ve astsubaylığa nasıp (…) işlemleri, İçişleri Bakanlığının onayıyla yapılır.»
Kanun sınav hakkında ne söylüyor?
Kanunlar sınavın varlığını ve başarı şartını yazar; sınavın adını, takvimini, konularını ve kontenjanı yönetmeliğe ve her yıl yayımlanan duyuruya bırakır. Sınava hazırlanırken statüne göre konu listesine ve JSPS sınav yapısına bakabilirsin.
Bu sayfa bilgi amaçlıdır; başvuru için resmî duyuru ve ilgili yönetmelik esastır.
Statüne göre konu listeni gör
Hangi kanun ve yönetmeliklerden sorumlu olduğunu gör; çıkmış sorular ve denemelerle hazırlan.