Uzman Erbaşlıktan Astsubaylığa Geçiş Şartları 2026
Yayın:
Uzman erbaşların astsubaylığa geçişi 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 15. maddesinde düzenlenir. Madde; kuvvet komutanlıklarını, Jandarma Genel Komutanlığını ve Sahil Güvenlik Komutanlığını birlikte sayar. Aşağıdaki şartlar kanun metninden alındı; her satırda dayandığı bent yazılı.
Uzman erbaş astsubay olabilir mi?
Evet. 3269 sayılı Kanun'un 15. maddesi iki yol tanır: fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulu mezunları 4. hizmet yılını tamamlayıp 8. hizmet yılını bitirmeden sınav ve temel askerlik eğitimiyle; lise mezunları ise en az bir yıl hizmetten sonra, 25 yaşını bitirmeden astsubay meslek yüksekokulu yoluyla astsubay çavuş olur. 2 Temmuz 2026'da 7588 sayılı Kanunla iki yola da sicil notu ortalamasının en az %90 olması şartı eklendi.
1. yol: Fakülte, yüksekokul ya da meslek yüksekokulu mezunları
Bu yolda astsubaylığa geçenler, temel askerlik eğitiminden sonra astsubay çavuş nasbedilir. Alınacak sayı, ilgili komutanlığın "ihtiyaç duyacağı miktar kadar"dır; yıllık kontenjanı kanun değil komutanlık belirler.
| Şart | Dayanak |
|---|---|
| Kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulu mezunu olmak | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-a-1 |
| Muvazzaf astsubay olmaya istekli olmak | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-a-2 |
| Başvuru tarihinde 4. hizmet yılını tamamlamış, 8. hizmet yılını bitirmemiş olmak | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-a-3 |
| Yönetmelikte öngörülen sınavlarda başarılı olmak | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-a-4 |
| Ceza, disiplin, sağlık, mesleki yeterlilik gibi 926 sayılı Kanun ve yönetmelikteki şartları sağlamak | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-a-5 |
| Temel askerlik eğitiminde başarılı olmak | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-a-6 |
| En az dört yıl sicil almış olmak ve sicil ortalaması tam notun %90'ı ya da üstü olmak (2026'da eklendi) | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-a-7 |
«Başvuru tarihinde 4 üncü hizmet yılını tamamlamış, 8 inci hizmet yılını bitirmemiş olmak»
2. yol: Lise mezunları (astsubay meslek yüksekokulu)
Lise mezunu uzman erbaşlar, astsubay meslek yüksekokulundaki öğrenim ve eğitimi bitirince astsubay çavuş nasbedilir. Okul süresince özlük hakları bakımından uzman erbaşlık statüleri devam eder.
| Şart | Dayanak |
|---|---|
| Lise veya dengi okul mezunu olmak | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-b-1 |
| Uzman erbaş olarak en az bir yıl hizmet etmek | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-b-2 |
| Sözleşme süresi içinde başvurmak | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-b-3 |
| Başvuru yılının 1 Ocak'ı itibarıyla 25 yaşını bitirmemiş olmak | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-b-4 |
| Astsubay meslek yüksekokulu giriş sınavında başarılı olmak | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-b-5 |
| 926 sayılı Kanun, 4752 sayılı Kanun ve yönetmeliklerdeki ceza, disiplin, sağlık ve diğer şartları sağlamak | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-b-6 |
| Uzman erbaşlığa alındığı tarihten beri sicil ortalaması tam notun %90'ı ya da üstü olmak (2026'da eklendi) | 3269 sayılı Kanun md. 15/1-b-7 |
«Astsubay meslek yüksekokulu giriş sınavına müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmibeş yaşını bitirmemiş olmak»
2026'da ne değişti?
7588 sayılı Kanun (2 Temmuz 2026) 15. maddeye iki yeni sicil şartı ekledi. Mevzuat.gov.tr değişiklik tablosuna göre yürürlük 11 Temmuz 2026. İki yolun şartı aynı değil:
1. yol: dört yıl sicil + %90 ortalama
«Astsubaylık için sınava müracaat tarihinde uzman erbaşlığa alındığı tarihten itibaren en az dört yıl sicil almış ve almış olduğu mevcut sicil notlarının ortalaması, sicil tam notunun yüzde 90 ve daha yukarısında olmak»
2. yol: yalnız %90 ortalama
«Astsubay meslek yüksekokulu giriş sınavına müracaat tarihinde, uzman erbaşlığa alındığı tarihten itibaren almış olduğu mevcut sicil notlarının ortalaması, sicil tam notunun yüzde 90 ve daha yukarısında olmak»
Bu yılın bütün kanun değişikliklerini 2026'da değişen JSPS mevzuatı sayfasında listeledik.
Astsubay olduktan sonra
- Astsubaylığa geçenler 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na tâbi olur (3269 sayılı Kanun md. 15/4).
- Okulda ya da temel askerlik eğitiminde başarısız olanlar ve kendi isteğiyle ayrılanlar, şartlarını kaybetmemişse uzman erbaş olarak hizmete devam eder (3269 sayılı Kanun md. 15/3).
- Aynı rütbe ve nasıplı astsubaylar arasında yeterlik derecesi karşılaştırılamıyorsa kıdem sırasında uzman erbaşlıktan astsubay olanlar üçüncü sırada gelir (926 sayılı Kanun md. 84/c).
«Bunların mecburi hizmet süresi, ilk sözleşmelerinin onaylandığı tarihten itibaren onbeş yıldır. Bu personelin uzman erbaşlıkta geçen hizmet süreleri astsubay rütbe bekleme süresinden sayılmaz.»
Harekât nedeniyle başvuramayanlar
2024'te eklenen fıkraya göre, 1. yolda harekât ya da yurt dışı operasyon nedeniyle başvuramayan veya sınava giremeyenlere kaçırdıkları sınav sayısı kadar hak verilir.
«harekât veya yurt dışı operasyon görevleri nedeniyle birinci fıkranın (a) bendi kapsamında başvuruda bulunamayan veya seçme sınavına katılamayan uzman erbaşlara başvuru yapamadıkları veya katılım sağlayamadıkları sınav sayısı kadar sınav hakkı verilir»
Jandarma'daki uzman erbaşlar için
Jandarma personelinin nasıp ve terfisinde 3269 sayılı Kanun, 2803 sayılı Kanun'un 13. maddesi gereğince uygulanır. Astsubaylığa nasıp ise İçişleri Bakanlığının onayıyla yapılır.
«Ancak, nasıp ve terfi, aylık ve diğer mali ve sosyal haklar bakımından statü ve rütbelerine göre … 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu … tabi personel hakkındaki hükümler uygulanır.»
«Subaylığa ve astsubaylığa nasıp (…) işlemleri, İçişleri Bakanlığının onayıyla yapılır.»
Bu maddeden sınavda sorumlu musun?
Ek-1, hangi statünün hangi maddeden sorumlu olduğunu ayrıca belirler. Uzman erbaşlar, kendi geçiş şartlarını düzenleyen bu maddeden JSPS'de sorumlu değildir.
- 3269 sayılı Kanun md. 15: Ek-1'de Personel branşı listesinde (PER03); subaylar ve astsubaylar sorumlu. Listeyi gör
- 2803 sayılı Kanun md. 13: Ek-1'de Müşterek listesinde (M01); dört statü de sorumlu. Listeyi gör
Kaynak ve yöntem
- Kanun metinleri Mevzuat.gov.tr'deki güncel hâllerinden alındı; alıntılar madde metniyle birebir aynıdır.
- Sınavın adı, başvuru takvimi ve kontenjan kanunda yazmaz; yönetmelik ve her yıl yayımlanan duyuruyla belirlenir.
- Uzman jandarmalar için ayrı kanun vardır: uzman jandarmalıktan astsubaylığa geçiş şartları.
Bu sayfa bilgi amaçlıdır; başvuru için resmî duyuru ve ilgili yönetmelik esastır.
Astsubaylık sınavına hazırlan
Uzman erbaşın sorumlu olduğu konu listesi, çıkmış sorular ve deneme sınavları tek yerde.