5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu: JSPS 2026'da sorumlu olunan maddeler

Kanunun 9 uncu maddesinin dördüncü fıkrası: «...tedaviye ihtiyaç bulunduğunun ilgili uzman hekim tarafından tespit edilmesi hâlinde, acil korunma kararı alınması amacıyla yirmi dört saat içinde rapor düzenlenir.» Beşinci fıkra da hâkimin karar süresini belirler: «Hâkim, başvuru ve sağlık kurulu raporunu değerlendirerek talep hakkında en geç kırk sekiz saat içinde karar verir.» I ve IV numaralı ifadeler doğrudur. Bu nedenle doğru cevap (B) şıkkıdır. Bu usulde çocuk hâkimine Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu değil, sağlık kurumu başvurur: «Sağlık kurumu, uzman hekim raporunun düzenlendiği tarihten itibaren en geç yirmi dört saat içinde çocuk hâkimine başvurur.» Kurumun hâkime müracaatı birinci fıkradaki genel acil korunma usulüne aittir: «...Kurum tarafından çocuğun Kuruma geldiği tarihten itibaren en geç beş gün içinde çocuk hâkimine müracaat edilir.» Bu yüzden II numaralı ifade yanlıştır. Resmî sağlık kurulu raporu için öngörülen süre yirmi dört değil kırk sekiz saattir: «Başvurudan itibaren en geç kırk sekiz saat içinde ilgili dal uzman hekiminin yer aldığı üç uzman hekimden oluşan resmî sağlık kurulu tarafından düzenlenen rapor mahkemeye sunulur.» Bu yüzden III numaralı ifade de yanlıştır.

Kanunun 37 nci maddesinin birinci fıkrası: «Denetim altına alınan çocukla ilgili olarak denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube müdürlüğü tarafından bir denetim görevlisi görevlendirilir. Ancak, korunma ihtiyacı olan çocuklar veya suç tarihinde oniki yaşını bitirmemiş adli süreçteki çocuklar ile çocuğun aileye teslimi yönünde karar verilmesi hâlinde, bu çocuklar hakkında denetim görevi gözetim esaslarına göre Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu tarafından yerine getirilir.» Bu nedenle doğru cevap (D) şıkkıdır. (A) şıkkı genel kuralı verir; korunma ihtiyacı olan çocuk ise istisnaya girer. (B), (C) ve (E) şıklarındaki birimler denetim görevi için sayılmamıştır.

Kanunun 45 inci maddesinin beşinci fıkrası: «Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine aykırı hareket eden ana, baba, vasi veya bakım ve gözetiminden sorumlu kimse, fiil suç teşkil etse dahi ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre çocuk hâkimi kararıyla üç günden on güne kadar tazyik hapsi ile cezalandırılır.» Bu nedenle doğru cevap (D) şıkkıdır. Tazyik hapsine şikâyet üzerine aile mahkemesi değil, çocuk hâkimi karar verir; bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine verilen yaptırım, 41/F maddesinde teslim emrine aykırılık için öngörülen disiplin hapsidir: «bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine, fiil suç teşkil etse dahi, üç aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır.» Fiilin ayrıca suç oluşturması tazyik hapsinin uygulanmasını engellemez; fıkra «fiil suç teşkil etse dahi» der. Kararları tedbiri yürüten kurum değil Cumhuriyet başsavcılığı yerine getirir; ilgili kuruma yalnız bildirim yapılır: «Tazyik hapsine ilişkin kararlar, kesinleşmesini müteakip Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yerine getirilir. Bu kararlar çocuk hâkimi tarafından ilgili kuruma bildirilir.» Bu kararlara karşı istinafa değil itiraza gidilir: «Bu kararlara karşı 14 üncü madde uyarınca itiraz yoluna gidilebilir.»