5237 sayılı Türk Ceza Kanunu: JSPS 2026'da sorumlu olunan maddeler

Kanunun 319 uncu maddesinin ikinci fıkrası: «Fiil, aleni olarak işlenmişse iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.» Bu nedenle doğru cevap (E) şıkkıdır. Temel hâlin cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir ve aynı ceza askerî idareye bağlı diğer kişilere yönelik tahrik ile askerler önünde övme için de geçerlidir: «Askerleri veya askerî idareye bağlı olarak görev yapan diğer kişileri kanunlara karşı itaatsizliğe veya yeminlerini bozmaya veya askerî disiplini veya askerlik hizmetine ilişkin görevlerini ihlale yönelten ve tahrik edenler ile kanunlara, yeminlere veya disiplin veya diğer görevlere aykırı hareketleri askerler önünde öven veya iyi gördüğünü söyleyen kimselere, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.» Savaş zamanında artırım üçte bir değil, bir kat oranındadır: «Fiil, savaş zamanında işlenmiş ise ceza bir katı oranında artırılır.»

Kanunun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası: «Hukuka aykırı olarak ve toplu biçimde, görevlerini terk eden, görevlerine gelmeyen, görevlerini geçici de olsa kısmen veya tamamen yapmayan veya yavaşlatan kamu görevlilerinin her biri hakkında üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir. Kamu görevlisi sayısının üçten fazla olmaması halinde cezaya hükmolunmaz.» Sayının üçten fazla olması, yani en az dört olması gerekir. Bu nedenle doğru cevap (B) şıkkıdır. (A) şıkkı sınırı yanlış okur: üç kamu görevlisinin toplu hareketinde cezaya hükmolunmaz. İkinci fıkra ayrıca bir hafifletme öngörür: «Kamu görevlilerinin mesleki ve sosyal hakları ile ilgili olarak, hizmeti aksatmayacak biçimde, geçici ve kısa süreli iş bırakmaları veya yavaşlatmaları halinde, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza da verilmeyebilir.»

Kanunun 323 üncü maddesinin ikinci fıkrası, fiilin askerlere yönelik olarak işlenmesini ağırlaştırıcı hâl sayar: «Eğer fiil; ... b) Askerlere yönelik olarak, ... İşlenmişse, verilecek ceza on yıldan yirmi yıla kadar hapistir.» Bu nedenle doğru cevap (C) şıkkıdır. Beş yıldan on yıla kadar hapis, fiilin temel hâlinin cezasıdır: «Savaş sırasında kamunun endişe ve heyecan duymasına neden olacak veya halkın maneviyatını sarsacak veya düşman karşısında ülkenin direncini azaltacak şekilde asılsız veya abartılmış veya özel maksada dayalı havadis veya haber yayan veya nakleden veya temel milli yararlara zarar verebilecek herhangi bir faaliyette bulunan kimseye beş yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir.» Müebbet hapis ise fiilin düşmanla anlaşma neticesinde işlenmesine aittir: «Fiil, düşmanla anlaşma neticesi işlenmişse müebbet hapis cezası verilir.»